داروهای ضداختلالات تیروئیدی

بیشترین مقداریدی که ازطریق غذا(درشکل یدور)واردخون می شود توسط غده تیروئید جذب می گردد.درآنجا بلافاصله یک الکترون ازدست داده وباتیروزین تشکیل مونویدوتیروزین((MIT رامی دهد.MITبایک یددیگر دی یدوتیروزین(DIT) رامی سازد.ازترکیبMIT باDIT تری یدوتیرونین(T3 )وازترکیب دوتاDIT باهم تترایدوتیرونین (تیروکسین T4)به وجود می آید.ازغده فقط T4وT3وارد خون می شود.T4درمحیط خارج ازغده بهT3 متابولیزه می گردد.برای ساخته شدن هورمون تیزوئیددرحدطبیعی جذب ug100-200یدازطریق غذاکافی است.این مقدار بامصرف 1-2gازنمک یددار تامین می شود.نمک یدداردرهمه سنین قابل استفاده ودرحاملگی وشیردهی مجاز می باشد.

هورمون تیروئیدسخ اثرعمده دارد:

*دخالت دررشدبدن وغددتناسلی

*تشدیداکسیداسیون سلولی وافزایش متابولیسم پایه {ساخت پروتئین.گلوکونئوژنز.گلیکولیز.افزایش جذب گوارشی قند.افزایش ترشح انسولین ومتابولیسم چربی}

*تقویت سلولهای عصبی {رشد مغز.روندذهنی وعقلانی}

 

هیپوتیروئیدی(کم کاری تیروئید)

نارسایی تیروئیددرسنین بعدازتولدمنجربه cretinism(کم عقلی)می شود.یک نوزادمبتلا به کم کاری تیروئیدممکن است ازمادرمبتلابه هیپوتیروئیدی شدید یاهیپرتیروئیددرمان شده بایدرادیواکتیومتولدشود.چنین نوزادی درزمان تولدسالم به نظرمی رسدزیرادردوره جنینی ازهورمون مادراستفاده می کرده چنانچه در6هفته اول حیات درمان شودهوش وفراست طبیعی خودراخواهدداشت لکن اگردرمان دیرشروع شود{مثلا3-7ماهگی که اغلب تااین مدت هم ناشناخته می ماند} دراین صورت 85%این بچه ها عقب ماندگی ذهنی پیدا می کنند.خوشبختانهاندازه گیریT3T4 ازخون پاشنه پای نوزاد به راحتی امکان پذیراست.

کم کاری تیروئیدی دربالغینmyxoma نام داردکه دراثرتوقف تدریجی فعالیت غده به وجود می آید.درمناطق غنی ازیدنیز ممکن است هیپو تیروئیدی بروز نماید.این رویکردمی تواندبامنشا اتوایمیون به نام (هاشیموتو)ویاناشی ازوجود شرایط ضدتیروئیدی نظیرمصرف داروهای مهارکننده فعالیت تیروئید{I131.PTU.آمیودارون.لیتیم} کمبودآهن.کانسرتیروئیدی....باشد.متوسط مصرف یدبرای پیشگیری ازبروزهیپوتیروئیدی :دربالغین 150.کودکان 90-120وخانم های بارداری200 میکروگرم درروز است.

داروهای ضدهیپوتیروئیدی :

نکته ها:1 مقایسه داروها

نام            ترکیب     اوج اثر    ماندگاری اثرپس ازقطع

LevothyroxineT43-6 هفته                          1-3هفته

                T3 Liothyronine 2-3 روز                          3روز        

2درهایپوتیروئیدی مادرزادی هرچه سریعتربایدبه تجویزهورمون اقدام کرد.مصرف بعداز3ماهگی ممکن است بسیاری از آثارجسمی را اصلاح کندولی احتمالااختلالات مغزی کاملااصلاح نخواهدشد.درمان بایدتاآخرعمرادامه یابد.درUSPتجویزلیوتیرونین توصیه نشده است.

3کمای میکزدم یک اورژانس است وازلووتیروکسین تزریقی بایداستفاده کرد.چنانچه شکل تزریقی دردسترس نباشد قرص رامی توان خرد کرده وازلوله NGبه بیمار خوراند.

4باتجویز لووتیروکسین هردوفرم T3وT4تامین می شود.طی24ساعت پس ازمصرف لووتیروکسین مقدارT4سرم افزایش می یابدولی T3حاصل ازT4بعداز3 روز افزایش می یابد.

5 چون زمان نیمه عمرلووتیروکسین طولانی است.به هنگام جانشین کردن آن بالیوتیرونین می توان مصرف آن راقطع کرده ولیوتیرونین راشروع نمود.پس ازدفع کامل لووتیروکسین باید دوزلیوتیرونین تعدیل شود.برعکس اگربخواهیم لووتیروکسین رابه جای لیووتیرونین رامصرف کنیم بایدابتدا هردوهمزمان مصرف شوند بعد ازچندروز لیوتیرونین قطع گردد.

6اگربیمارقصد تست با ید رادیواکتیور راداشته باشد باید مصرف لووتیروکسین 4هفته قبل ازتست قطع شود.

7درچند ماه اول مصرف هورمون تیروئید در کودکان /ریزش موقتی مو مشاهده می شود که رفع خواهد شد.

8مصرف هورمون های تیروئید در کسانی که مشکل تیروئید ندارند تاثیری بروزن نداشته ومصرف دوز بالای آنها بویژه همراه داروهای ضداشتها می تواند موجب مسمومیت شده وحتی منجربه مرگ گردد.

9به منظور پیشگیری ازایجاد بی خوابی وجذب بهتر/قرص های تیروئیدی را باید صبح ناشتا مصرف کرد.

10به علت نیمه عمر طولانی لووتیروکسین{7روز} بیمارمی تواند تا 3دوزفراموش شده را یک جا مصرف نماید.

مصرفT3دربیمارانقلبی-عروقیممنوعاست.بهترینموردکاربردآنسرکوبTSHدریکدورهکوتاهدرمانیاست.  

هیپرتیروئیدی (پرکاریتیروئید)

هیپرتیروئیدیبهشرایطیمیگویندکهعملکردغدهافزایشیافتهباشد(ممکناستتولیدهورموننیززیادشود)ولیتیروتوکسیکوزبهغلظتسمیهورمونبههردلیلگفتهمیشود.زیادشود)ولیتیروتوکسیکوزبهغلظتسمیهورمونبههردلیلگفتهمیشود.3/4مواردپرکاریتیروئیدناشیازپیدایشآنتیبادیمحرکتیروئیدTSAB))استکههمانندTSHغدهراتحریکمیکندولیدواماثرشبیشترازآنبودهوتوسطمکانیسمخودتنظیمیناشیازافزایشT3,T4مهارنمیگردد.گیرندههایTSABعلاوهبرغدهدرفیبروبلاستهایکرهچشمنیزوجودداردکهتحریکآنهاموجبکشیدگیپلکوبیرونزدگیچشممیشود.بهاینحالتاگزوفتالمیگفتهمیشود.ناماینبیماریاتوایمیونناشیازTSAB(پرکاریتیروئید+اگزوفتالمی)بیماریGravesاست.

داروهایضدهیپرتیروئیدی:

1مقایسهداروها :

مقایسهداروهایضدپرکاریتیروئید

ناماثربیماریکبدیاثربیماریکلیهوعدهتجویزانتقالازجفتوشیر

متیمازولکاهشمتابولیسمبدونتغییر    1-2باردرروبالا

پروپیلتیواوراسیلبدونتغییربدونتغییر         3 -4باردرروکم

2کاربیمازولدربدنبهمتیمازولتبدیلمیشود.درحالحاضرازایندوتیوآمیدفقطمتیمازولدرایراناست.

3دردرمانهیپرتیروئیدیمصرفداروازمقداربالاشروعوبتدریجتاتعدیلکاهشیابد.

4درصورتبروزگلودرد/تبوبثوراتجلدیکهعلائمناهنجاریخونیهستندداروهایضدتیروئیدیبایدقطعشود.

5عوارضتیوآمیدهادر8%بیماراندرابتدایدرماندیدهمیشودکهشایعترینآنراشمارکولوپاپولیاست.خطرناکترینعارضهآگرانولوسیتوزمییاسدکهاگرچهشایعنیستلکنمهلکاستاینعارضهدرافرادمسنویابادوزبیشاز 40mgمتیمازولبیشتردیدهمیشودپسازقطعداروبرگشتپذیراست.

6تاازبینرفتنذخایرT4بدنودرنتیجهظهوراثرتیوآمیدها 3-4هفتهوقتلازماست.

7بهبودیسریععلائمتیروتوکسیکوزتوسطیدورمصرفیدورهارادردرمانطوفانتیروئیدباارزشنمودهاست.یدورهاباعثکاهشاندازهوشکنندگیغدهوعروقتیروئیدشدهودرنتیجهبرایآمادگیقبلازجراحیمفیدمیباشد.

8ازمعایبدرمانبایدورها/افزایشذخیرهیدموجوددرغدههااستکهممکناستشروعاثرتیوآمیدهارابهتاخیراندازدویامانعاستفادهازیدرادیواکتیوگردد.

9درصورتلزوممصرفI131لازماست 4روزقبلدارویضدتیروئیدیقطعشودو4روزبعدازمصرفI131مجددامصرفگردد.

گواتر:

بهتیروئیدبزرگشدهگواترگویندکهناشیازواردشدنغدهتیروئیدبهکاربیشازحدطبیعیاست .اینامرممکناستبهعلتامکاناتبرایساختنهورمونهایتیروئیدباشد.(کمبودید/نقصآنزیمی/بیماریخودایمنی)ویابرعکسدراثرافزایشافراطیتحریکتیروئیدبهوجودمیآید(بیماریگریوز).اگربزرگیغدهتیروئیدناسیازپرکاری/کمکاری/نئوپلاسمویاتغییراتالتهابینباشدبهآنگواترساده (euthyroid)میگویند. کهعلتآنمیتواندمادرزادی/ایدیوپاتیک/ناشیازدارو(لیتیم/ید/....)ویاناشیازغذاهایگواتروژنباشد.ایننوعگواتراغلبعلامتینداردممکناستکوجباشکالدرتنفس/تغییرصداویافعالشدنندولهایخاموششود.شایعترینعلتگواترکمبودیداستکهچنانچهدربیشاز 10%جمعیتکشاهدهشودبهآنگواترآندمیکمیگویند.اختلالدررشدفولیکولهایتیروئیدکهاغلببابروزتدریجیفیبروزهمراهاستگواترندولر(گرهای)راایجادمیکند.اکثرمبتلایانبهگواترمولتیندولربدونعلامتهستند.درنوععلامتدارغدهمعمولابهطورغیرعادیبزرگویادارایمناطقفیبروتیکمیباشدکهموجبایجادفشاربهاطرافخودمیگرددچنانچهدرایننوع

گواترکهعملکردغدهطبیعیاستهیپرتیروئیدیتظاهرمینمایدآنراگواترمولتیندولرسمیمیگویند (ندولمنفردباعملکردبیشازحدمیتواندآدنومسمیباشد).

داروهایی مانند پروپرانولبرای تسکین علائم پرکاری تیروئید به کار می‌رود تا سایر درمانها اثر خود را بگذارند.

  • درمان با ید رادیواکتیو:ید رادیواکتیو که‌ سلول‌های‌ تیرویید را به‌طور انتخابی‌ نابود می‌سازد، وارد غده تیروئیدمی‌شود و سبب عدم فعالیت آن در جهت تولید بیش از اندازه هورمونهای تیروئید می‌گردد. با این روش علائم ظرف 6-3 ماه برطرف می‌شوند. در بیشتر بیماران مصرف داروهای جایگزین هورمونهای تیروئید پس از این شیوه لازم می‌باشد. ید رادیواکتیو را معمولا به عنوان خط اول درمان بویژه برای سالمندان انتخاب می‌کنند و چنانچه پرکاری تیروئید بعد از مصرف کاربیمازول عود کند انتخاب دوم خواهد بود. پرکاری تیروئید ظرف 2 سال پس از درمان در 80 درصد افراد بروز می‌کند.


مطالعات طولانی نشان داده‌اند که ید رادیواکتیو مطمئن است اما استفاده از آن در زمان حاملگی مجاز نیست.

برای ارسال نظر ثبت نام نمایید